OKI: dlaczego „konto bez podatku" może obniżyć emeryturę nawet o 381 tysięcy
Sto tysięcy bez podatku Belki brzmi jak prezent. Pokazuję, ile traci globalny inwestor ETF w okresie 30 lat oszczędzania.
“Sto tysięcy złotych bez podatku Belki”, tak brzmi obietnica Ministerstwa Finansów, które przygotowało nowy produkt emerytalny OKI startujący 1 stycznia 2027 roku. Brzmi jak prezent, na który polscy inwestorzy czekali latami. W internecie pojawia się sporo artykułów wychwalających zalety Osobistego Konta Inwestycyjnego. Zanim jednak w styczniu otworzysz OKI z myślą o emeryturze, zadaj sobie pytanie, jakie ograniczenia narzuca OKI i jaki one będą mieć wpływ na ostateczny wynik emerytalny w porównaniu do IKE, IKZE lub tradycyjnego rachunku maklerskiego.
Postanowiłem przeprowadzić symulacje na danych i porównać kilka scenariuszy, by odpowiedzieć sobie na pytanie: Który z produktów opłaca mi się bardziej w długiej perspektywie (15-40 lat): OKI, IKE, IKZE lub może tradycyjne konto maklerskie? Policzyłem, ile naprawdę udaje mi się nazbierać na każdym z kont emerytalnych przez 30 lat oszczędzania. Wnioski są bardzo ciekawe.
Zaczynamy.
Czym jest OKI
Zanim przejdziemy do szczegółów eksperymentu na danych, należy zacząć od fundamentalnej kwestii, czym jest OKI?
Osobiste Konto Inwestycyjne to jedno z najgłośniej zapowiadanych narzędzi w polskim systemie inwestycyjnym ostatnich lat. Jego zadaniem ma być przełamanie naszego przywiązania do lokat bankowych i skierowanie oszczędności gospodarstw domowych w stronę giełdy oraz funduszy. Rozwiązanie ma gwarantować, iż dochody z inwestycji mają być wolne od podatku od zysków kapitałowych do 100 000 zł.
OKI ma też swoje wady
Zanim jednak uznamy OKI za rozwiązanie idealne, warto przyjrzeć się jego słabszym stronom.
- Przede wszystkim preferencja podatkowa kończy się na wspomnianym limicie, tzn. kapitał ulokowany ponad kwotę 100 tys. obejmie odrębna danina sięgająca mniej więcej jednego procenta w skali roku. Najistotniejszy mankament polega na sposobie jej naliczania: podstawą nie jest osiągnięty zysk, lecz sama wielkość zgromadzonych aktywów. W konsekwencji inwestor zapłaci od nadwyżki nawet wtedy, gdy w danym roku jego portfel realnie stracił na wartości.
- Druga przeszkoda dotyczy sposobu zasilania rachunku — na OKI trafić mogą wyłącznie nowe wpłaty pieniężne, a dotychczas posiadanych instrumentów nie da się tam przetransferować bez ich wcześniejszego upłynnienia, a więc i zapłaty podatku.
- Trzeci zarzut ma charakter systemowy: nowe konto wprowadza do polskiego prawa kolejny, nieznany dotąd rodzaj podatku, daninę od aktywów.
W praktyce, produkt wydaje się atrakcyjny dla osób inwestujących na GPW, ale tylko pozornie, ponieważ już podstawowa symulacja wyników po 30 latach między IKE a OKI przy zachowaniu jednakowej wysokości wpłat pokazuje, że w długoterminowej perspektywie dla wielu osób to jednak IKE jest atrakcyjniejsze.
Na efektywność OKI względem IKE ma wpływ kilka parametrów, więc koniecznie sprawdź symulator, jak wygląda to w twojej indywidualnej sytuacji.
Przy wpłacie 942 zł/mc oraz zwrocie rzędu: OKI na GPW 7% vs IKE z ETF MSCI World 7%.
Od tego momentu OKI przestaje być „kontem bez podatku” - nadwyżka ponad limit wpada pod podatek od aktywów.
Największym ograniczeniem jest niestety brak zwolnienia z podatku do 100 000 zł dla aktywów niedenominowanych w polskich złotych. Jeśli inwestujesz w ETFy bazujące na indeksach szerokiego rynku, takich jak MSCI World, S&P500 lub kilku innych stanowiących fundament dla osób oszczędzających na emeryturę, na OKI takiego zwolnienia nie otrzymujemy.
Dlaczego to ma aż tak duże znaczenie?
Haczyk, który stanowi niepodważalną różnicę: denominacja w złotych
Zacznijmy od mechaniki, bo cała sprawa rozbija się o jeden zapis w projekcie ustawy, który powoduje, że nieświadomy inwestor potencjalnie może stracić na tym dużo więcej niż wspomniane wyżej 75 tys. w horyzoncie 30 lat.
OKI zwalnia z podatku Belki, ale nie bezwarunkowo. Zwolnienie do 100 000 zł obejmuje wyłącznie aktywa kwalifikowane, a te ustawa definiuje przez walutę PLN. Instrumenty finansowe muszą być wyemitowane przez podmioty, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych. W praktyce oznacza to bony skarbowe, obligacje, akcje polskich spółek i ETF-y notowane na GPW w złotych.
I tu robi się ciekawie. Na GPW mamy ETFy, które są notowane w polskich złotych, a reprezentują indeks np. S&P500. Niestety ustawodawca to przewidział i wyłączył je z zakresu zwolnienia. Możliwość skorzystania ze zwolnienia do 100 tys. zł dotyczy tylko tych funduszy, których polityka inwestycyjna przewiduje, że co najmniej 70% aktywów stanowią aktywa kwalifikowane. A aktywa kwalifikowane to już tylko akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych. W przypadku ETF na S&P500, nie mamy ani jednej spółki w tym indeksie, dla której kapitał byłby denominowany w PLN.
Z perspektywy emerytalnego inwestora zdającego sobie sprawę z potęgi inwestowania w ETF-y szerokiego rynku, to bardzo duże rozczarowanie. Chodzi przecież o fundament, na którym opiera się rozsądne, długoterminowe inwestowanie, czyli o globalną dywersyfikację.
Bądźmy uczciwi, czym jest odpowiedzialne inwestowanie we własną przyszłość?
Inwestując z myślą o emeryturze, wielu ekspertów w tej dziedzinie zaleca inwestowanie w indeksy szerokiego rynku takie jak MSCI World, S&P500 lub MSCI Europe. Nie skupiamy się na wybranych sektorach czy indywidualnych akcjach, tylko zmniejszamy ryzyko poprzez ekspozycję w np. ETFy, które reprezentują cały rynek.
Patrząc na dekady danych, strategie te mają uzasadnienie, gdyż gospodarki światowe stale rosną, firmy stale zwiększają przychody i zyski, a więc i tym samym swoją wartość, co ma potem przełożenie na rosnące wyceny całych rynków. Taka strategia ma głęboki sens i uzasadnienie matematyczne, o ile inwestujesz pasywnie i w bardzo długim horyzoncie czasowym (15-40 lat). Wiele osób w ten sposób skutecznie potrafi zaoszczędzić ogromne kwoty poprzez stosowanie kumulacji procentu składanego.
OKI daje Ci wybór, który tak naprawdę nie jest wyborem podatkowym, tylko niewprost ogranicza Ciebie do polskiego rynku, a to już nie ma wiele wspólnego z odpowiedzialnym inwestowaniem na emeryturę. To podejście naraża Ciebie na dodatkowe ryzyko wynikające z ekspozycji na jeden wybrany rynek. Rezygnujesz wówczas z dywersyfikacji i jednocześnie stosujesz rozwiązanie, które dla wielu osób jest podatkowo mniej korzystne od już dostępnego IKE, co widać w symulatorze.
Czas na symulację na danych - porównanie efektywności kont emerytalnych: OKI, IKE oraz IKZE
Żeby uczciwie zmierzyć efektywność różnych kont emerytalnych (IKE, IKZE, OKI, tradycyjne maklerskie konto), musimy porównać analogiczny scenariusz w oparciu o różne opakowania podatkowe. Zachowuję takie same założenia, jak w moim artykule porównującym efektywność IKE i IKZE:
- roczny zwrot: 7% (długoterminowa średnia dla MSCI World),
- wpłaty na początku miesiąca,
- Bazowo biorę 942 zł miesięcznie (co stanowi roczny limit IKZE), tę samą kwotę, którą analizowałem przy kontach emerytalnych, więc liczby da się zestawić wprost.
Ten sam inwestor, ten sam budżet, ten sam okres oszczędzania. Różni je jedno: gdzie i w co inwestuje. Stąd trzy ścieżki:
Ścieżka 1 - OKI inwestujące w polskie aktywa (zwolnienie działa). Trzymasz na OKI to, co ustawa nagradza: akcje i ETF-y z GPW denominowane w złotych. Zwolnienie do 100 000 zł działa, powyżej płacisz podatek od aktywów. Zero podatku przy wypłacie. Stopę GPW pokazuję w widełkach: od ostrożnych 4% po optymistyczne 7% (czyli scenariusz, w którym GPW dorównuje wynikom MSCI World).
Ścieżka 2 - OKI z globalnym ETF (zwolnienie nie działa). Upierasz się przy MSCI World i kupujesz go na OKI. Masz globalną dywersyfikację, ale podatek od aktywów zjada Cię od pierwszej zainwestowanej złotówki, bo zwolnienie nie obejmuje aktywów zagranicznych. Stopa 7%, jak każdy globalny scenariusz.
Ścieżka 3 - IKE z globalnym ETF jako punkt odniesienia. Zero podatku przy wypłacie po 60. roku życia. Stopa 7% jako statystyczny wynik MSCI World. To benchmark, do którego porównujemy oba warianty OKI.
Dowód pierwszy: jako koperta podatkowa OKI broni się przyzwoicie
Zacznijmy od testu, który jest sprawiedliwy wobec OKI. Wyobraźmy sobie na chwilę, że polski rynek dorównuje globalnemu i oba indeksy rosną średnio o 7% rocznie w okresie 20-40 lat. Jak wiemy, problem w tym, że Twój zwrot zależy od polskiego rynku, a ten historycznie zostawał głęboko w tyle w porównaniu z wynikami S&P500, MSCI World, czy MSCI Europe (nie licząc ostatnich 2-3 lat, kiedy WIG spisuje się znacznie lepiej). Roczna stopa zwrotu na poziomie 7% przez okres oszczędzania na emeryturę jest więc mocno optymistycznym założeniem, ale dla jakości porównania, stosujemy ten sam wskaźnik zwrotu z inwestycji.
Tabela 1: Środki emerytalne zgromadzone dla 3 typów kont emerytalnych (wpłata: 942 zł/mc, 7% rocznie zwrotu, netto w tys. zł)
| Horyzont | IKE-globalne aktywa | OKI-polskie aktywa | OKI-globalne aktywa | Przewaga IKE nad OKI-PL | Przewaga IKE nad OKI-glob |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 lat | 162 | 162 | 156 | +0 | +6 |
| 20 lat | 481 | 467 | 445 | +14 | +36 |
| 30 lat | 1 108 | 1 032 | 976 | +76 | +131 |
| 40 lat | 2 341 | 2 080 | 1 957 | +262 | +384 |
Co z tego wynika?
Po pierwsze, OKI inwestujące w polskie aktywa w relatywnie krótszym okresie inwestycji (10-20 lat) wypada całkiem nieźle. Różnice są niewielkie na korzyść IKE. Po 30 latach przegrywa jednak już z IKE o 76 tysięcy złotych, co stanowi już całkiem znaczącą kwotę. Z kolei po 40 latach, ta różnica już rośnie do ponad 262 000 złotych, co jest dużo pokaźniejszą kwotą.
Po drugie, OKI inwestujące w globalne ETF jest wyraźnie gorsze od OKI z polskimi aktywami mimo identycznej stopy zwrotu. Oczywiście wynika to z braku zwolnienia podatkowego. Po 30 latach to już 131 tysięcy mniej niż IKE, więc ten wariant jest zupełnie nieopłacalny.
Gdybyśmy zatrzymali analizę tutaj, wniosek brzmiałby spokojnie: OKI jest słabsze od IKE, ale jako koperta podatkowa zachowuje się rozsądnie. Tyle że dotychczasowy test opiera się na założeniu, że polski rynek rośnie tak samo szybko jak globalny.
Dowód drugi: prawdziwy koszt to nie podatek, to wybór rynku
A teraz przestańmy udawać, że indeksy na GPW i światowe dają takie same wyniki inwestycyjne. Przez ostatnie dwie dekady, odkąd istnieje indeks WIG20TR, wyniki były zupełnie inne. WIG20 w wersji dochodowej (z reinwestowanymi dywidendami) od końca 2004 roku urósł o około 314%. S&P 500 w tym samym czasie dał zarobić ponad 830%, przepaść pozostaje ogromna.
Warto się temu przyjrzeć na wykresie. Cofamy się do końca 2004 roku, wcześniej nie istnieje WIG20TR jako indeks dochodowy. Wybrałem akurat WIG20TR, bo to on jest replikowany przez BETA ETF WIG20TR notowany na GPW, czyli to, co inwestor faktycznie kupuje, gdy chce mieć ekspozycję na polski rynek przez ETF.
Porównanie % zwrotu czterech indeksów od grudnia 2004
Każda linia = wartość indeksu rebasowana do 0% w grudniu 2004 (start danych WIG20TR — indeksu replikowanego przez BETA ETF WIG20TR na GPW). WIG20TR w PLN, S&P 500 TR w USD, MSCI World w USD, MSCI Europe w EUR — bez konwersji FX. Wszystkie z reinwestowanymi dywidendami.
Dane: WIG20TR (GPW/Stooq, indeks dochodowy back-calculated od 2004-12-31), S&P 500 TR (Yahoo ^SP500TR), MSCI World (Yahoo + proxy 2,2% dyw./rok), MSCI Europe (Yahoo + proxy 3% dyw./rok). Wszystkie zwroty nominalne (nie skorygowane o inflację). Punkty miesięczne.
Wykres mówi sam za siebie. Wszystkie cztery linie reprezentują wzrost wartości nominalnie, w lokalnych walutach, różnica jest jednak tak duża, że nawet pozytywna zmiana kursu PLN względem EUR czy USD, nie zamieniłaby kolejności na wykresie.
Sprawdźmy więc, jak wyglądać będą wyniki kont emerytalnych IKE, IKZE, OKI, gdy dla polskiego rynku przyjmuję nieco bardziej realistyczne, łagodne 5% zysku rocznie. Jest to wciąż wyraźnie powyżej historycznego WIG20TR, ale poniżej globalnych 7%. Zobaczmy, jak zaprezentuje się nam różnica w ilości zgromadzonych środków na emeryturę dla różnych horyzontów inwestycyjnych.
Tabela 2: Zgromadzone środki emerytalne przy 5% zysku WIG20TR i 7% zysku MSCI World (wpłata: 942 zł/mc, netto w tys. zł)
| Horyzont | OKI-polskie 5% | IKE-globalne 7% | Różnica | O ile więcej daje globalny |
|---|---|---|---|---|
| 10 lat | 146 | 162 | +16 | 11% |
| 15 lat | 248 | 295 | +47 | 19% |
| 20 lat | 375 | 481 | +106 | 28% |
| 25 lat | 532 | 742 | +210 | 40% |
| 30 lat | 727 | 1 108 | +381 | 52% |
| 35 lat | 968 | 1 621 | +653 | 67% |
| 40 lat | 1 268 | 2 341 | +1 073 | 85% |
Oto liczba z tytułu. 381 tysięcy złotych różnicy między IKE a OKI po 30 latach oszczędzania.
Jeszcze bardziej szokujący jest wynik dla obecnych 25-latków, którzy zaczną odkładać 942 złote miesięcznie. Jest to dużo na początku kariery zawodowej i może dość nierealistyczne dla każdego w wieku 25-30 lat, ale różnica w środkach zebranych na IKE oraz OKI wysokości 1,1 miliona złotych jest dramatyczna i wręcz niewiarygodna przy składce nieco ponad 900 złotych miesięcznie.
"
Cała narracja wokół OKI kręci się wokół podatku. Ale dla świadomego inwestora podatek jest drugorzędny. Pierwszorzędny jest rynek, na którym ustawa każe Ci zostać i wręcz narzuca ci rezygnację z dywersyfikacji portfela, żeby z tego zwolnienia w ogóle skorzystać.
Powiedzmy sobie szczerze, to nie leży w interesie inwestora.
Chcesz być na bieżąco z ustawą o OKI?
Co tydzień przegląd zmian w polskim systemie podatkowym dla inwestora - bez ogólników, tylko liczby i wnioski.
🔒 Bez spamu. Wypisanie się jednym kliknięciem.
Kiedy mimo wszystko warto otworzyć OKI
Nie napisałem tego artykułu, żeby Cię od OKI odstraszyć. Napisałem go, żebyś świadomie podejmował decyzje i we właściwej kolejności. Staram się być obiektywny, więc pozwól mi też nakreślić sytuacje, w których OKI to dobry, a czasem też i lepszy wybór.
Masz świadomą, dużą ekspozycję na polski rynek. Jeśli z przekonania trzymasz akcje polskich spółek albo ETF na GPW, bo wierzysz w polską gospodarkę, bo lubisz znać firmy, w które inwestujesz, to OKI jest dla Ciebie właściwym wyborem. Pułapki nie ma, bo świadomie inwestujesz w nasz polski rynek.
Wypełniłeś już limity IKE i IKZE, a zostaje Ci nadwyżka. Tu OKI gra rolę kolejnego koszyka zapewniającego ulgi podatkowe.
Masz krótki horyzont albo potrzebujesz elastyczności. IKE i IKZE blokują pieniądze do 60. i 65. roku życia. OKI pozwala wypłacić środki w dowolnym momencie, bez kary. Jeśli odkładasz na cel odleglejszy niż kilka lat, ale bliższy niż emerytura, OKI jest jedynym z tych kont, które tego nie karze.
Stawiasz, że polski rynek zacznie odrabiać dystans. GPW bywa cyklicznie tani, a lata 2024–2026 pokazały, że potrafi bić globalne rekordy. Jeśli wierzysz, że następna dekada należy do rynków wschodzących i Polski, OKI jest narzędziem, które ten pogląd nagradza zwolnieniem podatkowym.
Jeśli inwestujesz relatywnie mniejsze środki na giełdę niż wskazane 942 zł miesięcznie, to OKI staje się atrakcyjniejsze (wówczas limit zwolnienia podatkowego starczy na dłużej).
Dla zobrazowania skali, załóżmy przypadek, że odkładasz 500 złotych miesięcznie na emeryturę. Zobaczmy, jaki kapitał udaje się zgromadzić w różnych okresach oszczędzania na obu kontach emerytalnych przy założeniu, że:
- na IKE mamy ETF MSCI World dający 7% zwrotu z inwestycji rocznie,
- na OKI posiadamy polskie aktywa, które dają rocznie nieco bardziej realistyczne 5% rocznie, zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym wyżej.
Tabela 3: Zgromadzone środki emerytalne przy 5% zysku WIG20TR i 7% zysku MSCI World (wpłata: 500 zł/mc, netto w tys. zł)
| Horyzont | OKI-polskie 5% | IKE-globalne 7% | Różnica | O ile więcej daje globalny |
|---|---|---|---|---|
| 10 lat | 77 | 86 | +9 | 11% |
| 15 lat | 133 | 156 | +23 | 18% |
| 20 lat | 203 | 255 | +52 | 26% |
| 25 lat | 290 | 394 | +104 | 36% |
| 30 lat | 399 | 588 | +189 | 48% |
| 35 lat | 534 | 861 | +327 | 61% |
| 40 lat | 701 | 1 243 | +542 | 77% |
Porównaj ostatnie kolumny Tabeli 2 oraz Tabeli 3. IKE z globalnym portfelem opartym na MSCI World wygrywał z OKI o 52% po 30 latach, tutaj “tylko” o 48%. To właśnie efekt limitu zwolnienia, przy mniejszej wpłacie saldo portfela później przekracza limit i zaczyna generować koszty podatkowe. Im kwota regularnych wpłat będzie mniejsza, tym mniejsze różnice między OKI a IKE.
Jak OKI się pozycjonuje w rankingu względem IKE, IKZE oraz tradycyjnego konta maklerskiego?
Złóżmy to w całość. Dla inwestora budującego emeryturę głównie na globalnych ETF-ach opierających się na indeksach szerokiego rynku, priorytety wyglądają tak:
Najkorzystniejszy jest IKZE. Ulga w PIT od razu obniża Twój podatek dochodowy, a w drugim progu podatkowym to najsilniejsza tarcza w całym III filarze. Globalny ETF dozwolony. Szczegóły rozłożyłem na czynniki pierwsze w porównaniu IKE i IKZE. Znajdziesz tam uzasadnienie, jak w twojej indywidualnej sytuacji podatkowej wybrać między IKE oraz IKZE, tak by wybór był korzystny oraz ile możesz na tym zaoszczędzić w perspektywie 10-40 lat. Szczegóły w przytoczonym artykule, który również wyposażony jest w szereg symulacji na rzeczywistych danych.
Potem IKE. Zero podatku przy wypłacie na emeryturze, globalny ETF dozwolony, wyższy limit niż IKZE. Druga warstwa tarczy.
OKI jako ostatnia, trzecia propozycja. Z zastrzeżeniem wyjątków opisanych w powyższym rozdziale.
Zwróć uwagę, że OKI wypada na trzecim miejscu z dwóch niezależnych powodów. Po pierwsze, jako rozwiązanie podatkowe jest ostatecznie mniej korzystne od IKE i IKZE, co pokazały powyższe wyliczenia. Po drugie, co ważniejsze, zwolnienie niewprost wymaga rezygnacji z globalnej dywersyfikacji, której IKE i IKZE nie odbierają. Osobiście, w obecnym kształcie, moją preferencją są zdecydowanie produkty oparte na IKE i IKZE.
Mamy jeszcze zwykłe konto maklerskie. Tu ląduje wszystko ponad limity, z pełnym 19% podatkiem od zysków kapitałowych. Podatkowo, najmniej korzystne, ale z drugiej strony patrząc na interaktywny symulator umieszczony niżej, widać, że jeśli założymy bardziej realistyczną stopę zwrotu z polskiego rynku (np. 5% vs. 7% dla MSCI World), to tradycyjne konto maklerskie z inwestycją w MSCI World z 19% podatkiem od zysków osiągało wyższy zysk w porównaniu do rozwiązania opartego na OKI, które wymusza inwestycje w polskie aktywa. Proponuję wykorzystać symulator i potestować różne kombinacje wyciągając samodzielnie wnioski.
Polski kontekst: czego jeszcze nie wiesz o OKI
Zanim przejdziemy do symulatora, kilka faktów, które każdy planujący OKI powinien znać.
To wciąż projekt, nie ustawa. Rada Ministrów przyjęła projekt 5 maja 2026 i skierowała go do Sejmu. Do uchwalenia i wejścia w życie 1 stycznia 2027 droga jeszcze daleka, a w trakcie prac parlamentarnych parametry mogą się zmienić. Wszystkie liczby w tym artykule opieram na wersji rządowej z maja 2026, traktuj je jako stan na dziś, nie jako pewnik. Zanim otworzysz konto, sprawdź ostateczny kształt ustawy.
Limit jest zamrożony na trzy lata. Sto tysięcy złotych zwolnienia nie będzie waloryzowane w latach 2027–2029. Dopiero od 2030 roku limit ma rosnąć o inflację. W praktyce, przy inflacji rzędu 2,5% rocznie, realna wartość tego limitu spadnie o kilka procent jeszcze zanim ruszy jakakolwiek waloryzacja. Dla długoterminowego inwestora to drobny minus, ale warto o nim wiedzieć, zwłaszcza że Twój portfel i tak przebije limit po kilku latach, więc waloryzacja dotyczy głównie tempa, w jakim rośnie nadwyżka objęta podatkiem.
Możesz mieć kilka kont OKI. Ustawa dopuszcza umowy parasolowe i wiele rachunków u różnych instytucji, ale łączny limit 100 000 zł dotyczy sumy wszystkich aktywów zgromadzonych na wszystkich rachunkach. Brokerzy będą raportować zapewne centralnie, więc nie obejdziesz limitu, rozkładając aktywa w kilku miejscach.
Dziedziczenie działa korzystnie. Aktywa na OKI wchodzą do masy spadkowej, ale ustawa przewiduje mechanizm wypłaty transferowej, spadkobierca może przejąć instrumenty bezpośrednio na swoje OKI bez podatku.
Podatek od aktywów zależy od stóp NBP, których nie kontrolujesz. Stawka 0,85% w 2027 nie jest stała. To 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku. Gdy stopy rosną, rośnie i podatek od Twojej nadwyżki ponad limit. Ministerstwo odrzuciło postulat górnego ograniczenia stawki, więc w scenariuszu wysokich stóp procentowych podatek do zapłacenia może być zauważalnie wyższy, co dodatkowo zwiększać będzie dystans do IKE. To kolejny element niepewności, którego przy IKE nie ma w ogóle.
Najczęstsze błędy, czyli czego unikać
Oto pułapki, w które łatwo wpaść, planując OKI na emeryturę.
1. Traktowanie OKI jak zamiennika IKE i IKZE. To najkosztowniejszy błąd. OKI nie zastępuje kont emerytalnych, uzupełnia je. Kto wpłaca na OKI, zanim wypełni limity IKZE i IKE, zostawia na stole zarówno ulgę w PIT, jak i prawo do globalnego ETF bez podatku.
2. Kupowanie globalnego ETF na OKI „bo to konto bez podatku”. Jak pokazałem, globalny ETF na OKI nie ma zwolnienia i podatek od aktywów naliczany jest od pierwszej zainwestowanej złotówki. Jeśli koniecznie chcesz MSCI World poza kontami emerytalnymi, zdecydowanie lepiej wychodzi tradycyjne konto z Belką 19%.
3. Zakup polskiego aktywa tylko po to, żeby „załapać się” na zwolnienie. Jeśli Twoja strategia to globalna dywersyfikacja, naginanie jej pod ulgę podatkową OKI jest odwróceniem priorytetów. Zwolnienie warte kilkadziesiąt tysięcy nie zrównoważy ryzyka koncentracji na jednym rynku, które może kosztować wielokrotnie więcej.
4. Liczenie na to, że limit 100 000 zł wystarczy na lata. Przy regularnym oszczędzaniu przebijasz go szybciej, niż myślisz, przy 942 zł miesięcznie po siedmiu latach. Od tego momentu jesteś inwestorem „ponad limit”, a OKI staje się kontem z małym, ale stałym podatkiem od nadwyżki.
Sprawdź swoją sytuację - interaktywny symulator
Wszystkie tabele w tym artykule zakładają konkretne stopy zwrotu. Jednakże nikt z nas nie zna przyszłości i nie może konkretnych zwrotów zagwarantować. Dlatego najważniejsze pytanie zostawiam Tobie: przy jakiej stopie zwrotu z polskiego rynku OKI dogania globalne IKE?
W symulatorze poniżej ustawisz miesięczną wpłatę, horyzont i, co kluczowe, stopę zwrotu GPW. Zobaczysz, jak zmienia się różnica między OKI na polskich aktywach a IKE opartym na globalnym MSCI World. Pobaw się suwakiem stopy GPW: przy 5% różnica jest dramatyczna, przy 7% niemal znika. To Ty decydujesz, w który scenariusz wierzysz, symulator tylko pokaże konsekwencje wybranych założeń.
OKI 2027 - ile kosztuje wybór najnowszego produktu emerytalnego?
Ustaw wpłatę, horyzont i stopę zwrotu GPW. Zobaczysz, jak zmienia się różnica między OKI na polskich aktywach a IKE skupiającym inwestycję w ETF MSCI World. Przy 5% różnica jest dramatyczna, przy 7% niemal znika.
Tyle kosztuje wybór OKI kosztem IKE na bazie MSCI World:
To kwota różnicy między sumą zgromadzonych aktywów emerytalnych na IKE oraz OKI w zadanym horyzoncie oszczędzania. Ujemna wartość oznacza, że OKI jest mniej korzystne.
Dla zadanej konfiguracji parametrów, OKI nadrabia, ale wciąż przegrywa z globalnym IKE. Zwolnienie podatkowe nie rekompensuje różnicy w stopie zwrotu.
IKE - globalny ETF (7%)
IKE-globalnePunkt odniesienia. Globalny ETF, 0% podatku przy wypłacie po 60. roku.
OKI - polskie aktywa
OKI-polskieZwolnienie działa do limitu. Stopa zwrotu zależy od GPW.
OKI - globalny ETF (7%)
OKI-globalneBrak zwolnienia. Podatek od aktywów od pierwszej złotówki.
Cztery ścieżki w czasie
Wartość netto portfela po hipotetycznej wypłacie w danym roku
Jak czytać: każda linia to jedna ścieżka netto (po podatkach). Im większy kąt rozwarcia między IKE-globalne a OKI-polskie, tym bardziej kosztowny był wybór polskiego rynku.
Pamiętaj, że to nie jest prognoza. To mapa zależności: ile Twój wynik zależy od opakowania podatkowego, a ile od zakładu o to, który rynek będzie dawał lepsze zwroty przez następne dekady.
Ograniczenia tej analizy
Bądźmy uczciwi, to tylko model oparty na pewnych założeniach. Jestem od początku transparentny, więc pozwól mi podzielić się ograniczeniami modelu:
Przyjąłem w drugiej części artykułu, że polski rynek rośnie wolniej niż globalny. To było prawdą przez ostatnie dwie dekady, aż do 2024 roku. Gdyby GPW dorównał globalnym 7% w ciągu następnych kilkudziesięciu lat, OKI na polskich aktywach niemal goni globalne IKE.
Stopy NBP, a więc i podatek od aktywów, modelowałem na poziomie 0,665% (scenariusz normalizacji, NBP 3,5%). W rzeczywistości stawka będzie się zmieniać co roku przez kilkadziesiąt lat. W scenariuszu wysokich stóp podatek od nadwyżki byłby wyższy, co dodatkowo pogarsza pozycję OKI, ale to drugorzędny efekt wobec kosztu wyboru rynku.
Pominąłem różnice w kosztach i podatku od dywidend. Globalne ETF-y akumulacyjne, polskie fundusze TFI, ETF-y z GPW, każdy ma własną strukturę opłat, której nie modelowałem. W praktyce mogą one przesunąć wynik o ułamki punktu procentowego rocznie, w obie strony.
To projekt ustawy. Powtórzę, bo to ważne: parametry mogą się zmienić w Sejmie. Zanim podejmiesz decyzję, zweryfikuj ostateczny kształt przepisów.
Co z tego wszystkiego wynika
OKI to dobry pomysł, ale też dobry chwyt marketingowy. „Sto tysięcy bez podatku Belki” jest prawdą, ale za zwolnienie rezygnujesz z dywersyfikacji i pakujesz się w inny podatek, podatek od aktywów. Dla inwestora, który rozsądnie stara się budować portfel emerytalny, rezygnacja z dywersyfikacji aktywów jest zbyt dużym ryzykiem, które może prowadzić w długiej perspektywie do większych wahań wartości portfela. Pamiętaj, na emeryturze nie liczy się to, ile podatku uniknąłeś. Liczy się to, ile realnie uzbierałeś.
Powiadomię Cię, gdy ustawa o OKI nabierze ostatecznego kształtu
Każda istotna zmiana w projekcie trafi do subskrybentów newslettera Etforii jako pierwszych - z aktualizacją wniosków i liczb.
🔒 Bez spamu. Wypisanie się jednym kliknięciem.
Krystian
Founder Etforia, inwestor giełdowy, twórca narzędzi do świadomego zarządzania portfelem.
Od ponad 20 lat pracuje w branży IT, zajmuje się analizą biznesową, projektowaniem i budową narzędzi oraz systemów informatycznych. Prywatnie inwestor i trader na globalnych rynkach, prowadzę portfel multi-broker, multi-asset, multi-currency. Tworzę narzędzia, których sam potrzebowałem do świadomego zarządzania portfelem, wyciągania wniosków i ciągłego podnoszenia swoich kwalifikacji w obszarze umiejętnego inwestowania.
Dołącz do newslettera Etforia
Regularnie nowe artykuły dla inwestorów oszczędzających na emeryturę w ETF i inne klasy aktywów.
🔒 Bez spamu. Wypisanie się jednym kliknięciem.
Powiązane artykuły
IKE czy IKZE w 2026? Porównanie, limity i symulacje
Przekonaj się które rozwiązanie jest dla Ciebie korzystniejsze w perspektywie 10–40 lat. Pokazuję, ile tracisz po dokonaniu złego wyboru.
Czytaj dalej
Symulacja zakupu indeksowego ETF S&P500 na górce na bazie 50 lat danych indeksu.
Czego uczy nas historia, kiedy inwestor wchodzi w S&P500 nie dalej niż 5% od szczytu? Czy należy się bać wejścia na górce?
Czytaj dalej
Jak kupować ETF dysponując jednorazową, dużą kwotą?
Symulacja na danych historycznych pokazująca, która z omawianych strategii dawała wyższy zwrot przy inwestowaniu w S&P500 lub MSCI World.
Czytaj dalej